نجيب و نانجيب ، از سن بيست و يك سالگى داخل نظام مىشوند و پنج سال در سربازخانه مانده مشغول مشقند و پنج سال هم سفر مىروند ، كه تا سن سى و دو سالگى در جزو نظام‌اند و بعد معاف مىشوند . و اهالى قفقاز و قراباغ تا بيست و پنج سال از اين حكم معاف‌اند و امسال گويا سال آخرى آنها باشد . جاسوسان دولتى و از رسوم پسنديده كه در مملكت روسيه بسيار معمول است يكى تعيين جواسيس مخفيه است در هر شهر و هر بلد . در كمتر محله و كوچه و مهمانخانه و قهوه‌خانه‌ايست كه روزنامه‌نويس مخفى نباشد بلكه در هر خانه كه اندك مرجعيت دارد اخبارنويس دارند ، و بدين واسطه از تمام نقاط مملكتشان باخبرند . و اين فقره هميشه از رسوم سلاطين بزرگ بوده ، چنانچه اردشير بابكان در هر قضيه كه در دار الملك او حادث گشتى على - الصباح او را معلوم بودى . و در ساير ولايات داخله و خارجه روزنامه‌نگار مخفى تعيين مىنمودى . از كلمات بوذرجمهر است كه دوازده چيز اسباب قوام سلطنت است : اول ، پرهيز از شهوات و غضب و هواى نفس . دويم ، صدق در گفتار و وفا به عهود و شروط . سيم ، مشورت با دانايان . چهارم ، اكرام و احترام اشراف و علما به قدر مراتب عقل و فهمشان . پنجم ، تجسس از احوال عمال و حكام و جزا دادن مسئى و محسن . ششم ، تفحص از حال زندانيان و گناهكاران را به جزا رسانيدن و بىگناهان را مستخلص نمودن است . هفتم ، امن كردن طرق و شوارع . هشتم ، جمع آلات مرغوب به جهت حرب . نهم ، حسن تدبير در تأديب رعايا . دهم ، اكرام اولاد و اقارب و عشاير . يازدهم ، نفقه دادن به وزرا و ندما و اهل قلم و لشكرى به قدر مراتب قابليتشان . دوازدهم ، تعيين جواسيس در هر ولايت تا حوادث را محرمانه و فورا برسانند . و بهمن بن اسفنديار هركس را كه به جائى مأمور مىنمود يك مخفىنويسى با او مىفرستاد ، اگر خوب رفتار مىكرد امتياز مىداد و الا معزول مىكرد . حركت از تفليس صبح پنجشنبه هيجدهم شهر شوال وارد تفليس شده و صبح جمعه نوزدهم اول دسته ، از شهر تفليس به كالسكهء بخار نشسته و روانه شديم . از تفليس الى باتوم شانزده استاسيون است . و از اطراف شهر كه گذشتيم صحرا وسعتى به هم رسانيده و كوهها دور تر شد . و